Najlepsze książki wszech czasów. 12 pozycji, które trzeba przeczytać przynajmniej raz w życiu. To absolutne klasyki

ZIZOO.PL

Choć pod pojęciem „najlepsze książki wszech czasów” dla każdego z nas może kryć się coś zupełnie innego, gdy taki ranking publikuje jeden z najważniejszych wydawców świata, warto się z nim zapoznać. Oto 12 dzieł wytypowanych przez Encyclopædie Britannica. Połowę z nich napisały kobiety – i trudno nie zauważyć, że to właśnie ich głosy najmocniej przesuwają literackie granice, opowiadając historie dotąd marginalizowane, niewygodne, często bolesne.

TOP12 najlepszych książek wszechczasów

12. „Kolor purpury” – Alice Walker

Powieść epistolarna w najlepszym wydaniu i jedna z najmłodszych pozycji na liście. Alice Walker opisuje trudną drogę Celie do odzyskania poczucia własnej wartości i wolności. Ta poruszająca, pełna cierpienia, ale i nadziei historia Afroamerykanek na amerykańskim Południu w pierwszej połowie XX wieku pokazuje, jak siostrzeństwo i solidarność mogą stać się narzędziem przetrwania. Książka porusza tematy seksizmu, rasizmu, płci, orientacji seksualnej i niepełnosprawności. „Kolor purpury” zdobył Nagrodę Pulitzera i wywołał obyczajową burzę, a jego ekranizacja tylko umocniła status dzieła kultowego.

11. „Dziwne losy Jane Eyre” – Charlotte Bronte

Książka została opublikowana w 1847 roku przez Charlotte Brontë ukrywającą się pod pseudonimem Currer Bell, aby zminimalizować uprzedzenia wobec kobiet-autorek. Klasyczna powieść o miłości, niezależności i sile ducha. Jane Eyre traci oboje rodziców i musi stawić czoła licznym przeciwnościom losu, by znaleźć własne szczęście oraz tożsamość. Brontë stworzyła bohaterkę, która nie godzi się na kompromisy kosztem własnej godności – i właśnie ta wewnętrzna niezależność sprawia, że powieść do dziś czyta się jak manifest kobiecej podmiotowości.

10. „Wszystko rozpada się” – Chinua Achebe

Achebe przedstawia historię kolonializmu w Afryce z perspektywy mieszkańców tego kontynentu. „Wszystko rozpada się” to opowieść o upadku tradycyjnych struktur społecznych i kulturowych pod naporem obcych wpływów. Tragiczna historia Okonkwo pokazuje dramat jednostki uwikłanej w gwałtowną zmianę świata. Powieść Achebe jest uważana za jedną z najważniejszych książek współczesnej literatury afrykańskiej i do dziś stanowi punkt odniesienia w debacie o postkolonializmie.

9. „Pani Dalloway” – Virginia Woolf

Woolf w swojej powieści przenosi nas w jeden dzień z życia Clarissy Dalloway, kobiety z wyższych sfer, która przygotowuje się do wieczornego przyjęcia. „Pani Dalloway” to nie tylko portret zróżnicowanego społeczeństwa, ale także głęboka refleksja nad czasem, pamięcią i ludzką egzystencją. Strumień świadomości, którym posługuje się autorka, pozwala zajrzeć do wnętrza bohaterów i uchwycić to, co niewypowiedziane – lęki, niespełnienia, przemijanie.

8. „Umiłowana” – Toni Morrison

Poruszająca powieść o niewolnictwie i jego traumatycznych konsekwencjach. Morrison stworzyła opowieść, która dotyka najbardziej bolesnych momentów historii Ameryki, ukazując wpływ przeszłości na teraźniejszość. Historia Sethe i nawiedzającej ją przeszłości ma niemal mityczny wymiar, a jednocześnie pozostaje brutalnie realistyczna. „Umiłowana” zdobyła Nagrodę Pulitzera, a Toni Morrison została laureatką literackiej Nagrody Nobla, umacniając swoją pozycję jako jednej z najważniejszych autorek XX wieku.

7. „Don Kichot” – Miguel de Cervantes y Saavedra

Arcydzieło literatury hiszpańskiej, które opowiada o losach błędnego rycerza Don Kichota i jego wiernego giermka Sancho Pansy. Cervantes w błyskotliwy sposób łączy elementy komedii i tragedii, tworząc uniwersalną opowieść o marzeniach, walce z przeciwnościami losu i iluzji. To również jedna z pierwszych nowoczesnych powieści – autotematyczna, ironiczna, igrająca z konwencją.

6. „Niewidzialny człowiek” – Ralph Ellison

Ellison opisuje życie Afroamerykanina, który czuje się niewidzialny w społeczeństwie zdominowanym przez rasizm. To jedna z najważniejszych książek o tożsamości, wyobcowaniu i walce o godność. Narracja, pełna symboli i surrealistycznych scen, obnaża mechanizmy władzy i społecznej hipokryzji. „Niewidzialny człowiek” pozostaje jednym z najmocniejszych literackich komentarzy do problemu rasowej nierówności w XX wieku.

5. „Droga do Indii” – Edward Morgan Forster

Forster w swojej powieści bada zderzenie kultur w kolonialnych Indiach. To opowieść o przyjaźni, nieporozumieniach i uprzedzeniach, które dzielą ludzi z różnych światów. „Droga do Indii” w niezwykle wnikliwy sposób portretuje kolonializm i jego wpływ na jednostki, pokazując, jak polityka i stereotypy potrafią zniszczyć nawet najszczersze intencje.

4. „Sto lat samotności” – Gabriel García Márquez

Gabriel García Márquez stworzył jedną z najważniejszych powieści literatury latynoamerykańskiej, opowiadającą o losach rodziny Buendía. W „Stu latach samotności” realizm magiczny splata się z historią, tworząc niezapomniany, poetycki obraz życia, miłości i ludzkiej samotności. Macondo staje się metaforą całego kontynentu – miejsca naznaczonego przemocą, pasją i nieustannym cyklem powtórzeń.

3. „Wielki Gatsby” – F. Scott Fitzgerald

Wielki klasyk literatury amerykańskiej, ukazujący życie elity lat 20. XX wieku. F. Scott Fitzgerald opowiada o ambicjach, miłości i iluzjach, a także o ciemnej stronie amerykańskiego snu. Postać Jaya Gatsby’ego – tajemniczego milionera zakochanego w wyidealizowanej wizji przeszłości – stała się symbolem epoki jazzu i złudnych obietnic sukcesu.

2. „Zabić drozda” – Harper Lee

Poruszająca powieść, która dotyka tematów rasizmu, niesprawiedliwości społecznej i moralności. Akcja książki rozgrywa się na południu Ameryki w latach 30. XX wieku, a głównym bohaterem jest młoda dziewczynka, Scout Finch, która obserwuje, jak jej ojciec, adwokat Atticus Finch, broni niewinnego Afroamerykanina oskarżonego o gwałt. „Zabić drozda” to poruszająca lekcja o ludzkiej godności, odwadze i empatii.

1. „Anna Karenina”– Lew Tołstoj

Tołstoj stworzył niezapomnianą postać Anny – kobiety rozdartej między miłością a obowiązkiem, która porzuca bezpieczne i nieco monotonne życie u boku męża na rzecz namiętnego romansu z hrabią Wrońskim. Jej wybory prowadzą ją na ścieżkę autodestrukcji. Powieść porusza wątki społeczne i egzystencjalne, ukazując złożoność życia w carskiej Rosji. Równoległa historia Levina i Kitty stanowi kontrapunkt dla tragedii Anny, czyniąc z tej powieści wielowymiarowe studium miłości, moralności i sensu życia.

Ten ranking pokazuje, że wielka literatura nie zna granic geograficznych ani czasowych. Łączy różne epoki, style i doświadczenia, ale każda z tych książek zadaje to samo pytanie: kim jesteśmy i jaką historię chcemy o sobie opowiedzieć.