Ważne zmiany w orzeczeniach o niepełnosprawności w 2026 roku. To kluczowe oznaczenia

• Nowy system orzekania o niepełnosprawności jest oparty na liście 208 chorób i punktacji WZON (Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności)
• Symbole w orzeczeniach mają duże znaczenie. Decydują o ulgach i świadczeniach, a orzeczenie może zawierać do trzech symboli
• Punkty potrzeby wsparcia ustalane są na podstawie wywiadu i oceny funkcjonalnej

Wydawanie orzeczeń o niepełnosprawności na zmienionych zasadach

Jak podaje "Dziennik Gazeta Prawna", w 2026 roku ma zostać uproszczona procedura wydawania orzeczeń. Mowa przede wszystkim o digitalizacji dokumentów. Sam proces wydawania orzeczeń o niepełnosprawności uległ zmianie w 2025 roku. Zgodnie z nowymi zasadami zmienił się sposób oceny stanu zdrowia i znaczenie symboli. Nowy model ma opierać się na trzech filarach:

• katalogu 208 chorób, czyli liście schorzeń, które uprawniają do symboli i uprawnień;
• jednolitych zasadach obowiązujących w całym kraju - poszczególne komisje będą musiały interpretować przepisy w taki sam sposób,
• punktacji WZON, która będzie decydować o przyznaniu świadczenia wspierającego.

Symbole orzeczeń o niepełnosprawności  zdecydują o zakresie pomocy

Na orzeczeniu dopuszcz się nie więcej niż trzy symbole. 

• 01-U - upośledzenie umysłowe;
• 02-P - choroby psychiczne (schizofrenia, depresja lekooporna czy zaburzenia afektywne dwubiegunowe)
• 03-L - zaburzenia głosu, mowy i choroby słuchu;
• 04-O - choroby narządu wzroku;
• 05-R - upośledzenie narządu ruchu;
• 10-N - choroby neurologiczne;
• 12-C - całościowe zaburzenia rozwojowe.

Schorzenia, które nie mają oznaczeń, wciąż będą uprawniać do świadczeń pomocowych, ale na pełny zakres uprawnień wpłyną powyższe symbole. Będą miały również znaczenie w przypadku:

• ulgi rehabilitacyjnej,
• dopłat z PFRON,
• prawa do karty parkingowej.

Jak przyznawane są punkty WZON dla osoby niepełnosprawnej?

WZON ustala poziom potrzeby wsparcia danej osoby na podstawie wywiadu i oceny funkcjonalnej.

• 95-100 punktów - 220 proc. renty socjalnej;
• 90-94 punktów - 180 proc. renty socjalnej,
• 85-89 punktów - 120 proc. renty socjalnej,
• 80-84 punktów - 80 proc. renty socjalnej,
• 75-79 punktów - 60 proc. renty socjalnej,
• 70-74 punktów - 40 proc. renty socjalnej.

Od 1 marca 2025 roku renta socjalna wynosi 1878,91 zł brutto. W 2026 roku zostanie zwaloryzowana w marcu, a prognozy wskazują, że może wynieść 1970,60 zł brutto. 

Materiał chroniony prawem autorskim - zasady przedruków określa regulamin.