To, jak mówimy, może zdradzać zaburzenia osobowości. Nowe badania

• Osoby z nasilonymi trudnościami emocjonalnymi częściej używają języka nacechowanego negatywizmem i koncentracją na sobie
• Analiza języka w internecie wykazała, że osoby z zaburzeniami osobowości często używają skrajnych wyrażeń i słów związanych z bólem
• Rozpoznawanie wzorców językowych może pomóc w identyfikacji wczesnych sygnałów trudności emocjonalnych
• Więcej aktualnych wiadomości znajdziesz na stronie głównej Onetu
• Dużo czytania, a mało czasu? Sprawdź skrót artykułu

SPIS TREŚCI

1. Badania zespołu psychologów
2. Język jako zwierciadło osobowości
3. Rozpoznawanie zaburzeń osobowości w komunikacji — wyniki badań
4. Język internetowy a zaburzenia osobowości
5. Znaczenie rozpoznawania wzorców językowych

Badania zespołu psychologów

Zespół badaczy, w tym Charlotte Entwistle, przeprowadził szereg analiz, aby sprawdzić, czy rozpoznawanie zaburzeń osobowości jest możliwe na podstawie języka używanego w codziennej komunikacji. Jak wskazują autorzy, cechy osobowości to typowe sposoby myślenia, odczuwania i zachowania, które mogą przybierać formę sztywnych i destrukcyjnych wzorców, prowadząc do problemów emocjonalnych oraz trudności w relacjach. Najpoważniejsze przypadki określa się jako zaburzenia osobowości, obejmujące m.in. osobowość narcystyczną, antyspołeczną czy borderline. Wyniki badania opublikowano 18 grudnia w "The Conversation".

Jednak, jak podkreślają naukowcy, nie każdy musi spełniać wszystkie kryteria zaburzenia. Funkcjonowanie osobowości mieści się na kontinuum, a niektóre cechy, jak np. elementy narcystyczne, mogą pojawiać się u każdego. W praktyce wiele osób przejawia łagodniejsze trudności, takie jak zmienność nastroju, negatywizm czy manipulacyjne zachowania, które często widoczne są już w sposobie komunikacji (Jak rozpoznać narcyza? Psycholożka: wybiera konkretne osoby. "Trochę na przekór").

Język jako zwierciadło osobowości

Lingwiści analizujący prywatną korespondencję seryjnych morderców, takich jak Jack Unterweger czy Dennis Rader, zauważyli, że ich wypowiedzi charakteryzowały się wysokim poziomem koncentracji na sobie, spłaszczonym tonem emocjonalnym oraz dominującymi, chłodnymi sformułowaniami. Psychologowie od dawna zauważają, że określone nawyki językowe mogą zdradzać wewnętrzne funkcjonowanie człowieka. Osoby doświadczające emocjonalnego dyskomfortu częściej używają zwrotów skupionych na sobie i słów wyrażających negatywne emocje, co jest związane z tendencją do introspekcji i przeżywania trudnych stanów.

Polecamy: Jeffrey Dahmer zabił 17 osób. Czy był chory psychicznie? Lekarze mieli wątpliwości

Osoby z tzw. ciemnymi cechami osobowości posługują się językiem pełnym wrogości, negatywizmu i dystansu. W ich wypowiedziach pojawia się więcej przekleństw oraz słów związanych ze złością, a znacznie rzadziej odnoszą się do więzi społecznych. Jak podkreślają autorzy badań, te językowe wzorce nie są celowe, lecz wynikają z naturalnego sposobu wyrażania emocji i myśli.

Rozpoznawanie zaburzeń osobowości w komunikacji — wyniki badań

W czterech badaniach z wykorzystaniem komputerowej analizy tekstu zespół Charlotte Entwistle odkrył, że dysfunkcje osobowości pozostawiają wyraźny ślad w codziennej komunikacji. W pierwszym z nich obejmującym 530 osób analizowano eseje dotyczące bliskich relacji oraz poziomu dysfunkcji osobowości. Osoby z nasilonymi trudnościami częściej używały języka nacechowanego nagłością i koncentracją na sobie, a także powtarzających się sformułowań w czasie przeszłym i wyrazów wyrażających złość. Zdecydowanie rzadziej pojawiały się zwroty afiliacyjne, takie jak "my" czy "rodzina".

Drugi projekt, opublikowany w "Journal of Affective Disorders Reports", objął analizę esejów oraz transkrypcji rozmów par romantycznych, gdzie u części kobiet zdiagnozowano zaburzenia osobowości. Badacze zauważyli, że osoby z większą dysfunkcją osobowości zarówno w komunikacji pisemnej, jak i ustnej, znacznie częściej używały słów wyrażających negatywne emocje, co wskazywało na skupienie na trudnych uczuciach.

Język internetowy a zaburzenia osobowości

W kolejnym badaniu, dotyczącym komunikacji internetowej, przeanalizowano prawie 67 tys. postów napisanych przez 992 osoby deklarujące zaburzenie osobowości. Osoby często dokonujące samookaleczeń używały bardziej negatywnego i ograniczonego języka — ich wypowiedzi zawierały więcej zwrotów skupionych na sobie, przeczeń oraz słów związanych ze smutkiem i złością. W ich komunikacji dominowały wyrażenia skrajne, takie jak "zawsze", "nigdy" czy "całkowicie", co odzwierciedlało myślenie "wszystko albo nic".

Zobacz: Chłopak Mai ma inny język miłości niż ona. "Brakuje mi poczucia bliskości"

W trwającym projekcie badawczym analizowano ponad 830 tys. wpisów tych samych 992 osób oraz 1,3 mln postów od grupy porównawczej. Badacze sprawdzali, jak użytkownicy wyrażają przekonania na temat siebie. Wyniki wskazały, że osoby z zaburzeniami osobowości częściej dzieliły się negatywnymi, skrajnymi przekonaniami dotyczącymi własnych objawów, zdrowia psychicznego czy relacji. W ich wypowiedziach pojawiały się słowa związane z bólem, traumą, dzieciństwem oraz ważnymi relacjami.

Znaczenie rozpoznawania wzorców językowych

Zespół badaczy podkreśla, że rozpoznawanie zaburzeń osobowości na podstawie języka nie służy automatycznemu diagnozowaniu, lecz może pomóc zauważyć subtelne sygnały trudności emocjonalnych. Zmiany w tonie wypowiedzi, nagłość, skrajność czy koncentracja na sobie mogą wskazywać, że dana osoba przechodzi przez trudny okres.

— Jeśli czyjeś wypowiedzi nagle stają się wyjątkowo naglące, ekstremalne, nacechowane negatywnie, skrajne, skupione na sobie i odizolowane społecznie, może to sugerować, że dana osoba przechodzi przez trudny okres — zaznacza Charlotte Entwistle, stypendystka Leverhulme Early Career Research Fellow w dziedzinie psychologii na University of Liverpool.

Może cię zainteresować: Dziewczyna Marka non stop narzeka. "Czuję, jakby ktoś nakładał mi ciężki plecak"

W codziennych kontaktach, zarówno offline, jak i online, rozpoznawanie wzorców wrogości, negatywizmu oraz sztywności emocjonalnej i poznawczej może pomóc zidentyfikować wczesne sygnały ostrzegawcze, zwłaszcza w odniesieniu do tzw. ciemnych cech osobowości, takich jak psychopatia czy narcyzm.

— Najważniejszy jest ogólny wzorzec: ton emocjonalny, powtarzające się tematy i nawyki językowe. Subtelne ślady językowe mogą być drogą do zrozumienia czyjegoś świata emocji, tożsamości, wzorców myślenia i relacji na długo przed tym, zanim otwarcie opowiedzą o swoich trudnościach — podkreśla Entwistle.

• Histrioniczne zaburzenie osobowości częściej diagnozuje się u kobiet. Jak się objawia?

Wiedza na temat tych schematów pozwala lepiej rozumieć innych, wspierać osoby doświadczające problemów oraz bezpieczniej poruszać się w świecie relacji, zarówno w sieci, jak i poza nią.