Rosja zostanie osłabiona przez USA? Ekspert: "To będzie bardzo dobre wydarzenie"

Obecny status sankcji UE

Unia Europejska utrzymuje sankcje na Rosję od 2014 roku, znacząco je rozszerzając po pełnoskalowej inwazji w 2022. Do końca 2025 roku przyjęto 19 pakietów, a w grudniu 2025 Rada UE przedłużyła główne sankcje gospodarcze o kolejne sześć miesięcy.

Kluczowe elementy przedłużonych sankcji to:

• Embargo na import ropy naftowej i produktów petrochemicznych transportowanych drogą morską.
• Zakaz transakcji z wybranymi rosyjskimi bankami oraz odłączenie ich od systemu SWIFT.
• Ograniczenia eksportu technologii dual-use, towarów luksusowych i tych wzmacniających rosyjski przemysł.

Dodatkowo, w ramach 19. pakietu z października 2025 wprowadzono zakaz importu rosyjskiego skroplonego gazu ziemnego (LNG) od 25 kwietnia 2026 dla kontraktów krótkoterminowych. Dla długoterminowych umów phase-out zaplanowano do 2027-2028. UE zapowiedziała też 20. pakiet na początek 2026 roku, prawdopodobnie obejmujący dalsze uderzenie w "shadow fleet" – flotę tankowców omijających limity cenowe na ropę.

Fot. East News

Sankcje indywidualne i sektorowe w UE

Oprócz ograniczeń gospodarczych UE stosuje sankcje indywidualne wobec ponad 2500 osób i podmiotów związanych z agresją na Ukrainę. W 2025 roku przedłużono je do marca 2026 (dla integralności terytorialnej Ukrainy) oraz do października 2026 (dla działań hybrydowych Rosji).

Przykłady działań:

• Zamrożenie aktywów i zakazy wjazdu dla rosyjskich urzędników, oligarchów i propagandystów.
• Sankcje na podmioty wspierające "shadow fleet" – w grudniu 2025 dodano 41 tankowców i ich operatorów.
• Ograniczenia na rosyjskie media dezinformacyjne i firmy z sektora obronnego.

Te działania mają na celu osłabienie bazy ekonomicznej Rosji i ograniczenie jej zdolności do finansowania wojny.

Amerykańska perspektywa – nowe inicjatywy w 2026

7 stycznia obecnego roku prezydent Donald Trump udzielił zgody na procedowanie w Kongresie projektu ustawy o nowych sankcjach wobec Rosji. Informację tę potwierdził republikański senator Lindsey Graham, który jest współautorem projektu przygotowanego wspólnie z demokratycznym senatorem Richardem Blumenthalem.

Projekt zakłada nałożenie ceł w wysokości do 500 procent na towary importowane z państw, które nadal kupują rosyjską ropę, gaz, uran i inne surowce. Głównym celem ustawy jest wywieranie presji na takie kraje jak Chiny, Indie i Brazylia, aby zaprzestały transakcji energetycznych z Moskwą.

Projekt ustawy przewiduje:

• Cła w wysokości do 500 proc. na towary z krajów kupujących rosyjskie surowce
• Dodatkowe sankcje na rosyjskie firmy naftowe i sektor bankowy
• Restrykcje wobec tzw. floty cieni wykorzystywanej do omijania sankcji
• Możliwość nakładania sankcji wtórnych na podmioty z krajów trzecich
• Elastyczność dla prezydenta w określaniu wysokości ceł od 0 do 500 proc.

Chociaż projekt poparło 85 ze 100 senatorów, przez wiele miesięcy tkwił w senackiej komisji ze względu na brak zgody Trumpa. Prezydent wielokrotnie domagał się wprowadzenia zmian zapewniających mu pełną kontrolę nad nakładaniem sankcji. Według senatora Grahama głosowanie nad projektem może odbyć się już w przyszłym tygodniu.

Ekspert komentuje: "To będzie bardzo dobre wydarzenie"

Dr Karol Chwedczuk-Szulc z Zakładu Polityki Zagranicznej i Zagrożeń Globalnych Instytutu Politologii wypowiedział się na temat sankcji nałożonych na Rosję oraz opisanej powyżej zgody Donalda Trumpa na procedowanie projektu ustawy o nowych restrykcjach:

- Te sankcje na pewno mają wpływ na rosyjskie działania. Bardzo osłabiają gospodarkę rosyjską i powodują, że Rosja tej wojny jeszcze nie wygrała, bo jej zasoby się po prostu także na skutek sankcji skurczyły.

- No ale musimy mieć uwagę na miarę tego wpływu. O wiele większy wpływ na zdolności rosyjskie mają Ukraińcy, niszcząc przede wszystkim siłę zbrojną rosyjską, ale też zdolności rafinacji ropy naftowej - robią to bardzo skutecznie. Natomiast Amerykanie są w stanie oczywiście jeszcze bardziej dokręcić śrubę.

- Jeżeli by się to stało, to tak jednostkowo, z perspektywy naszej europejskiej, to będzie bardzo dobre wydarzenie.