Prezydent podjął decyzję w sprawie budżetu. "To budżet zapaści w ochronie zdrowia"

• Karol Nawrocki podpisał ustawę budżetową na 2026 rok i jednocześnie zdecydował o skierowaniu jej do Trybunału Konstytucyjnego
• Jak wyjaśnił prezydent, nie chce, by brak podpisu pod budżetem "stał się alibi dla bezczynności rządu"
• W jego ocenie budżet na 2026 rok to budżet zapaści w ochronie zdrowia. - W tej sytuacji oczekuję od rządu natychmiastowych zmian w budżecie zapewniających stabilne finansowanie ochrony zdrowia - dodał
• Ustawa  zakłada 247,8 mld zł nakładów na ochronę zdrowia (6,8 proc. PKB), czyli o 25,5 mld zł więcej niż w 2025 r.
• Dotacja podmiotowa dla NFZ wzrośnie do 26 mld zł (z 18,35 mld zł rok wcześniej), zwiększą się także wydatki w części 46 „Zdrowie” do 45,33 mld zł
• W rezerwie celowej (7,43 mld zł) zabezpieczono środki m.in. na wynagrodzenia, rezydentury, staże i ewentualne zwiększenie dotacji dla NFZ
• Ile pieniędzy zostanie przeznaczone na kształcenie kadr medycznych i programy polityki zdrowotnej

Ustawa budżetowa z podpisem prezydenta Nawrockiego

Prezydent Karol Nawrocki podpisał ustawę budżetową na 2026 rok.  Jednocześnie zdecydował o skierowaniu jej do Trybunału Konstytucyjnego.

Miał na decyzję siedem dni, ustawa trafiła do niego 9 stycznia, gdy prace zakończył nad nią parlament. 

Przypomnijmy, prezydent nie może zawetować ustawy budżetowej. Może ją jednak skierować do TK i z tej możliwości Karol Nawrocki skorzystał. 

- Podpisuję budżet - by chronić stabilność państwa - i kieruję go do Trybunału Konstytucyjnego - by chronić przyszłość Polski. Podpisuję, dlatego, że brak budżetu nie rozwiązałby żadnego z problemów, przed którymi stoimy. Byłoby to natomiast ryzykiem dla stabilności i przewidywalności spraw państwa - powiedział Karol Nawrocki w nagraniu udostępnionym przez jego kancelarię.

Jak wyjaśnił prezydent, nie chce, by brak podpisu pod budżetem "stał się alibi dla bezczynności rządu".

Ocenił też, że jest to budżet zapaści w ochronie zdrowia. Zwrócił uwagę na pogorszenie warunków leczenia i żywienia w szpitalach. - To realne zagrożenie dla życia i zdrowia ludzi. Dłuższe kolejki, brak świadczeń, zamykane oddziały. Już dziś szpitale ograniczają przyjęcia, bo wiedzą, że nikt im później nie zapłaci - podkreślił prezydent.

- W tej sytuacji oczekuję od rządu natychmiastowych zmian w budżecie zapewniających stabilne finansowanie ochrony zdrowia. Zgodnie z konstytucją tylko rząd ma prawo inicjatywy w procedurze budżetowej - dodał.

- Skierowanie ustawy budżetowej do Trybunału Konstytucyjnego to polityczny teatr bez realnych skutków - ocenił minister finansów Andrzej Domański. - Prezydent podpisał budżet. (...) Reszta, w tym skierowanie ustawy do TK, to polityczny teatr bez realnych skutków. My pracujemy dalej - ocenił Domański we wpisie na portalu X.

Polityczne przepychanki o ustawę budżetową

Wniosek do TK ws. budżetu to w ostatnich latach nic nowego. 

Polityczne przepychanki wokół budżetu pojawiły się już na początku obecnej kadencji rządu. Tłem był ostry konflikt polityczny między prezydentem Andrzejem Dudą, a rządem Donalda Tuska i "koalicją 15 października", dotyczący m.in. kwestii mandatów posłów Mariusza Kamińskiego i Macieja Wąsika z PiS. Jeszcze w grudniu 2023 roku Duda poinformował o zawetowaniu ustawy okołobudżetowej, co dało ministrowi kultury Bartłomiejowi Sienkiewiczowi pretekst do postawienia w stan likwidacji TVP, Polskiego Radia i PAP.

Sam budżet na 2024 rok trafił na biurko Dudy jeszcze w styczniu. Pojawiły się wówczas spekulacje, że jeśli prezydent skieruje go do TK, a Trybunał uzna jego niezgodność z konstytucją np. z uwagi na brak udziału w jego uchwalaniu Kamińskiego i Wąsika, Duda będzie mógł rozwiązać Sejm. Prezydent jednak podpisał budżet i skierował go do TK następczo (Trybunał nie wydał w tej sprawie orzeczenia), zaś jego kancelaria w oświadczeniu rozwiała spekulacje na temat rozwiązania Sejmu w wyniku orzeczeniu TK.

Andrzej Duda skierował następczo do Trybunału także te przepisy budżetu na kolejny, 2025 rok, które zakładały zmniejszenie wydatków na sam TK oraz KRS. Trybunał uznał je za niezgodne z konstytucją.

Rekordowe nakłady na ochronę zdrowia, ale wciąż niewystarczające

Ustawa budżetowa na ten rok zakłada, że wydatki państwa wyniosą 918,9 mld zł, a deficyt budżetowy ukształtuje się na poziomie nie wyższym niż 271,7 mld zł. Dochody budżetu państwa zaplanowano na 647,2 mld zł. Wpływy z VAT mają wynieść 341,5 mld zł, 103,3 mld zł budżet ma uzyskać z akcyzy, 80,4 mld zł z podatku dochodowego od osób prawnych (CIT) oraz 32 mld zł z podatku dochodowego od osób fizycznych (PIT).

Zgodnie z ustawą relacja państwowego długu publicznego do PKB ukształtuje się na poziomie 53,8 proc., pozostając poniżej progu ostrożnościowego 55 proc. określonego w ustawie o finansach publicznych.

W tegorocznym budżecie zaplanowano wydatki na obronę narodową, przekraczające 200 mld zł, co odpowiada 4,81 proc. PKB. Środki te mają być przeznaczone na modernizację armii i wsparcie systemu bezpieczeństwa.

Na ochronę zdrowia ma trafić 247,8 mld zł, co stanowi 6,81 proc. PKB, a priorytetem dla rządu mają być inwestycje w infrastrukturę medyczną i kadry.

Tylko czy to wystarczy? Eksperci już teraz mają wątpliwości. 

- Niestety, propozycję tę można najkrócej opisać jako "budżet minimum". Zagwarantowano kwotę jedynie o 180 mln zł wyższą niż najniższy dopuszczalny poziom określony w tzw. ustawie o 7 proc. PKB na zdrowie, zgodnie z którą w 2026 roku musimy przeznaczyć na ten cel nie mniej niż 6,8 proc. PKB sprzed dwóch lat, czyli z 2024 roku - komentował na łamach Rynku Zdrowia Łukasz Kozłowski, główny ekonomista Federacji Przedsiębiorców Polskich.

Ile na szkolenia lekarzy, ile na in vitro

Na realizację szkoleń specjalizacyjnych lekarzy, lekarzy dentystów oraz innych zawodów medycznych zaplanowano środki w wysokości 5,3 mld zł. Na szkolnictwo wyższe i naukę, w szczególności subwencje i dotacje dla nadzorowanych przez ministra zdrowia uczelni medycznych, zaplanowano 3,3 mld zł, co stanowi wzrost w stosunku do roku bieżącego, w którym było to 3,23 mld zł.

- Na realizację programów polityki zdrowotnej, w tym programów wieloletnich, takich jak: Narodowa Strategia Alkoholowa, Narodowy Program Chorób Układu Krążenia, Narodowy Program Transplantacyjny oraz program in vitro, zaplanowano 1,627 mld zł, wobec 1,496 mld zł w 2025 roku, co oznacza kolejny wzrost wydatków: dokładnie o 131 mln zł. W tej kwocie mieści się również wzrost o ponad 30 mln zł na program badań przesiewowych noworodków w latach 2019–2026 - wymieniał podczas prac w parlamencie wiceminister zdrowia Tomasz Maciejewski.

Na finansowanie inwestycyjnych programów wieloletnich zaplanowano 994 mln zł, tj. o 84 mln zł więcej niż w 2025 roku. Na finansowanie pozostałych inwestycji budowlanych oraz zakupów inwestycyjnych zaplanowano 1,42 mld zł, co pozwoli na kontynuację trzech inwestycji budowlanych oraz realizację nowych zadań inwestycyjnych i zakupów inwestycyjnych.

Zabezpieczono środki na wpłatę do Funduszu Medycznego w wysokości 4 mld zł, natomiast dopełnienie wpłaty do poziomu 5 mld zł, tj. 1 mld zł, zostanie sfinansowane ze środków zaplanowanych w rezerwie celowej.

Telefon wsparcia i zaufania

Ponadto w części 46 zabezpieczono środki na wzrost wydatków na wynagrodzenia w jednostkach podległych i nadzorowanych przez ministra zdrowia o 3 proc., a także zaplanowano 30 mln zł na realizację zadania w zakresie telefonu wsparcia i zaufania.

- Zadanie to polega na zapewnieniu wsparcia osobom będącym w kryzysie psychicznym poprzez dostęp do usług telekomunikacyjnych dla różnych grup odbiorców. Dotychczas było ono realizowane w ramach Narodowego Programu Zdrowia, a prowadzone Centra Wsparcia, działające z wykorzystaniem telefonów zaufania oraz innych narzędzi teleinformatycznych, stanowią obok pomocy ambulatoryjnej i szpitalnej istotny element systemu wsparcia osób doświadczających kryzysów psychicznych - mówił wiceminister Maciejewski.

Środki na wynagrodzenia pójdą z rezerwy celowej

W części 83 – rezerwy celowe, na zadania w ochronie zdrowia ujęto środki pozostające w dyspozycji ministra zdrowia w wysokości 7,43 mld zł. Przeznaczone są one m.in. na:

• uzupełnienie wydatków na finansowanie rezydentów,
• uzupełnienie środków na staże podyplomowe lekarzy i lekarzy dentystów,
• uzupełnienie środków na dodatki do wynagrodzeń dla kierowników specjalizacji,
• skutki projektów ustaw: o zmianie ustawy o Krajowym Systemie Cyberbezpieczeństwa oraz o zmianie ustawy o systemie informacji w ochronie zdrowia oraz niektórych innych ustaw (m.in. e-Krew, transplantacje, hemofilia, system dla chorób rzadkich),
• środki na podwyższenie wynagrodzeń wynikających z aktów prawnych, w tym ustawy o minimalnym wynagrodzeniu zasadniczym niektórych pracowników zatrudnionych w podmiotach leczniczych od 1 lipca 2026 r., skutki projektowanego rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie Narodowego Programu Zdrowia oraz pozostałych projektowanych aktów prawnych.

Z tej rezerwy zostanie również sfinansowane zwiększenie o 1 mld zł wpłaty do Funduszu Medycznego lub ewentualne zwiększenie dotacji podmiotowej dla NFZ.

Przechodząc do budżetów wojewodów, w dziale ochrona zdrowia, w budżetach na 2026 rok zaplanowano wydatki ogółem w wysokości 5,498 mld zł, co stanowi wzrost o 486 mln zł.

Wzrost wydatków dotyczy głównie:

• Państwowej Inspekcji Sanitarnej – 206 mln zł,
• staży medycznych oraz dodatków dla kierowników specjalizacji – 152 mln zł,
• działalności dyspozytorni medycznych – 25 mln zł,
• inspekcji farmaceutycznej – 4 mln zł.

Ponadto o 90 mln zł zwiększono planowane wydatki na szpitale ogólne, co wynika z ujęcia w projekcie ustawy budżetowej środków w budżecie wojewody dolnośląskiego z przeznaczeniem na budowę Dolnośląskiego Centrum Onkologii.

Materiał chroniony prawem autorskim - zasady przedruków określa regulamin.