Pracownik może dostać odszkodowanie, ale podatek będzie musiał zapłacić. Dyrektor KIS nie miał wątpliwości. Dlaczego?

2 dni temu 5

Od odszkodowania nie trzeba płacić podatku – takie jest powszechne przekonanie. Jednak odszkodowanie odszkodowaniu nierówne i nie każde tego rodzaju przysporzenie będzie mogło skorzystać z przewidzianego w przepisach zwolnienia podatkowego.

Pracownik może dostać odszkodowanie

Rozliczenia stron stosunku pracy nie zawsze kończą się wraz z rozwiązaniem łączącej jej umowy. Obowiązujące przepisy przewidują bowiem szereg rozwiązań, które pozwalają na wzajemne dochodzenie praw w sytuacji, gdy do zakończenia stosunku pracy dochodzi niezgodnie z prawem. Jednym z nich jest przewidziane w art. 44 ustawy z 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy odwołanie od wypowiedzenia i związane z nim prawo od odszkodowania. Jak wynika z przepisu, pracownik może wnieść odwołanie od wypowiedzenia umowy o pracę do sądu pracy. W razie ustalenia, że wypowiedzenie umowy o pracę zawartej na czas określony lub umowy o pracę zawartej na czas nieokreślony jest nieuzasadnione lub narusza przepisy o wypowiadaniu umów o pracę, sąd pracy - stosownie do żądania pracownika - orzeka o bezskuteczności wypowiedzenia, a jeżeli umowa uległa już rozwiązaniu - o przywróceniu pracownika do pracy na poprzednich warunkach albo o odszkodowaniu. Jednak fakt, że pracownik odwoła się od wypowiedzenia umowy może dać również inny efekt. W zależności od okoliczności, strony mogą na ogólnych zasadach podjąć decyzję o zawarciu ugody. Również w jej postanowieniach mogą przewidzieć wypłatę odszkodowania. I choć to rozwiązanie wydaje się obustronnie korzystne, bo strony mogą uniknąć czasochłonnego i drogiego postępowania sądowego, warto jednak pamiętać, że skutki wypłaty odszkodowania mogą być w takiej sytuacji inne, niż w przypadku odszkodowania zasądzonego przez sąd pracy.

Polecamy: Kalendarz 2026

Czy od odszkodowania trzeba zapłacić podatek?

W tego rodzaju sprawie w ostatnim czasie Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej wydał interpretację indywidualną (z 8 stycznia 2026 r., nr 0113-KDWPT.4011.354.2025.2.KSM). Pracownik zawarł z byłym pracodawcą ugodę sądową w ramach której otrzymał odszkodowanie za nieuzasadnione wypowiedzenie umowy o pracę. W związku z tym zawrócił się we wniosku z pytaniem, czy może ono korzystać ze zwolnienia od podatku dochodowego od osób fizycznych?

Z art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych wynika, że zwolnieniu od podatku podlega otrzymane odszkodowania lub zadośćuczynienia, jeżeli ich wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z przepisów odrębnych ustaw lub przepisów wykonawczych wydanych na podstawie tych ustaw lub aktów administracyjnych wydanych na podstawie tych przepisów, oraz otrzymane odszkodowania lub zadośćuczynienia, jeżeli ich wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z postanowień układów zbiorowych pracy, innych opartych na ustawie porozumień zbiorowych, regulaminów lub statutów, o których mowa w art. 9 § 1 Kodeksu, z wyjątkiem:
a) określonych w prawie pracy odpraw i odszkodowań z tytułu skrócenia okresu wypowiedzenia umowy o pracę,
b) odpraw pieniężnych wypłacanych na podstawie przepisów o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników,
c) odpraw i odszkodowań z tytułu skrócenia okresu wypowiedzenia funkcjonariuszom pozostającym w stosunku służbowym,
d) odszkodowań przyznanych na podstawie przepisów o zakazie konkurencji,
e) odszkodowań za szkody dotyczące składników majątku związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą,
f) odszkodowań za szkody dotyczące składników majątku związanych z prowadzeniem działów specjalnych produkcji rolnej, z których dochody są opodatkowane według skali, o której mowa w art. 27 ust. 1, lub na zasadach, o których mowa w art. 30c,
g) odszkodowań wynikających z zawartych umów lub ugód innych niż ugody sądowe.

Z kolei w art. 21 ust. 1 pkt 3b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych ustawodawca wskazał, że zwolnieniu od podatku podlegają również inne odszkodowania lub zadośćuczynienia otrzymane na podstawie wyroku lub ugody sądowej do wysokości określonej w tym wyroku lub tej ugodzie, z wyjątkiem odszkodowań lub zadośćuczynień:
a) otrzymanych w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą,
b) dotyczących korzyści, które podatnik mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono.

Zdaniem podatnika, świadczenie, które otrzymał może korzystać ze zwolnienia z PIT, ponieważ:
- zostało przyznane na podstawie ugody sądowej,
- ma charakter odszkodowawczy (rekompensata za rozwiązanie stosunku pracy),
- nie dotyczy utraconych korzyści,
- nie wynika z umowy cywilnoprawnej, lecz z ugody zatwierdzonej przez sąd.

Odszkodowanie odszkodowaniu nierówne

Jednak Dyrektor KIS nie zgodził się z takim stanowiskiem. W uzasadnieniu wydanej interpretacji wskazał, że kwota odszkodowania wynikająca z ustaleń zawartych między stronami ugody, której wysokość uwzględnia interesy obu stron wynikające z łączącego strony stosunku pracy, ma rekompensować pracownikowi utracone przez niego, w wyniku ostatecznego rozwiązania umowy o pracę, spodziewane korzyści w postaci wynagrodzenia za pracę. Odszkodowanie nie jest rekompensatą za szkodę z tytułu bezpodstawnego (krzywdzącego) sposobu rozwiązania umowy o pracę, jego wysokość została ustalona w drodze ugody sądowej, jako wynik wzajemnych ustępstw stron. Odszkodowanie to ma więc - de facto - zrekompensować zarobek, jaki pracownik mógłby otrzymać, gdyby do sporu prowadzącego w efekcie do rozwiązania umowy nie doszło. W konsekwencji otrzymana kwota wynikająca z zawartej ugody sądowej nie stanowi odszkodowania, którego wysokość lub zasady ustalania wynikają z regulacji, o których mowa w art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, bowiem jego wysokość została ustalona jako wynik wzajemnych ustępstw stron. To oznacza, że kwota wynikała z ustaleń poczynionych pomiędzy stronami i ma charakter umowny, a jej wysokość uwzględnia interesy stron. Zdaniem Dyrektora KIS do wypłaconej kwoty nie ma również zastosowania zwolnienie, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 3b omawianej ustawy. Świadczenie co prawda zostało wypłacone na podstawie ugody sądowej, jednak nie stanowi odszkodowania lub zadośćuczynienia, o którym mowa w tym przepisie. Nie dotyczy ono bowiem szkody rzeczywistej, lecz stanowi rekompensatę za niezgodne z prawem wypowiedzenie umowy o pracę - ma rekompensować utracone korzyści w postaci wynagrodzenia za pracę.

W konsekwencji organ uznał, że otrzymane świadczenie wynikające z zawartej przez strony ugody sądowej nie korzysta ze zwolnienia przedmiotowego ani na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3, ani na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Kwota ta stanowi przychód ze stosunku pracy, bowiem wypłata tego świadczenia miała źródło w uprzednio łączącym strony stosunku pracy. Stanowi ona dla pracownika przychód z tego stosunku podlegający opodatkowaniu.