Kto uprzywilejowany w składce zdrowotnej i ile płaci? Mamy listę przygotowaną przez ministerstwo

2 dni temu 8

Nie tylko przedsiębiorcy i rolnicy płacą niższą składkę zdrowotną. Na liście uprzywilejowanych m.in. duchowni, mundurowi, studenci, doktoranci czy małżonek prezydenta
O przegląd grup, które korzystają z systemu, nie partycypując w jego kosztach w pełnym zakresie, apelowali eksperci oraz medycy
Ministerstwo Zdrowia, na wniosek związkowców, przedstawiło dane dotyczące składki zdrowotnej za 2024 rok oraz trzy kwartały 2025 roku

Składka zdrowotna. Ministerstwo Zdrowia zaprezentowało dane

Trwająca od tygodni dyskusja na temat zmian w ustawie o wynagrodzeniach w ochronie zdrowia wywołała temat wpływów ze składki zdrowotnej, które nie wystarczają na pokrycie kosztów opieki zdrowotnej Polaków.

- Dzisiaj systemu ochrony zdrowia nie zbudujemy tylko na systemie składkowym. Potrzeba dotacji budżetowych i innych wpływów do Narodowego Funduszu Zdrowia - mówiła niedawno w rozmowie w radiowej "Jedynce" minister zdrowia Jolanta Sobierańska-Grenda.

Pytana o możliwość korekty wysokości składki rolników przyznała, że nie jest to rozwiązanie, które ma szansę na wdrożenie, choć postulaty zgłaszają zarówno eksperci, jak i część organizacji społecznych.

O przegląd grup uprzywilejowanych w kontekście składki zdrowotnej zaapelowali również medycy, którzy oczekują szerszych zmian w systemie, niż tylko obniżenie dynamiki corocznej waloryzacji minimalnych pensji pracowników podmiotów leczniczych.

Wśród uprzywilejowanych są bowiem nie tylko rolnicy. To również m.in.:

przedsiębiorcy,
duchowni,
mundurowi,
studenci,
doktoranci,
małżonka prezydenta.

Członkowie Trójstronnego Zespołu ds. Ochrony Zdrowia poprosili Ministerstwo Zdrowia o konkretne dane dotyczące opłacania składki zdrowotnej.

Ponad 34 mln zarejestrowanych w Centralnym Wykazie Ubezpieczonych

Według danych resortu na koniec IV kwartału 2024 roku w Centralnym Wykazie Ubezpieczonych (CWU) zarejestrowanych było 34 212 349 osób.

W ogólnej liczbie osób ubezpieczonych:

34 192 758 osób to ubezpieczeni obowiązkowo
19 591 osób posiadających uprawnienia do świadczeń opieki zdrowotnej, po zawarciu umowy dobrowolnego ubezpieczenia zdrowotnego.

Wśród ubezpieczonych obowiązkowo:

26 523 395 osób, to ubezpieczeni opłacający składkę,
7 669 363 osób to członkowie rodzin.

Aktywną umowę dobrowolnego ubezpieczenia zdrowotnego miało 14 769 osób, ze zgłoszonymi 4 822 członkami rodziny.

Składka opłacana z budżetu

Wartość zrealizowanych przychodów należnych z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne za osoby, za które składka opłacana jest z budżetu państwa za pośrednictwem ZUS wyniosła za 2024 r. blisko 621,5 mln zł (0,39 proc. przychodów ze składek NFZ za ten rok), natomiast za okres I-IX 2025 r. - 500,3 mln zł (0,39 proc. przychodów ze składek za ten okres).

Średniomiesięcznie liczba osób z tej grupy wynosi łącznie odpowiednio 438,78 tys. w 2024 r. oraz 412,77 tys. za okres I-IX 2025 r.

Składka opłacana z budżetu państwa za pośrednictwem ZUS:

Składki duchownych z Funduszu Kościelnego dotowanego przez państwo

Ministerstwo wyjaśnia, że w przypadku osób duchownych "składki na ubezpieczenie zdrowotne duchownych oraz alumnów wyższych seminariów duchownych i teologicznych, postulantów, nowicjuszy i juniorystów oraz ich odpowiedników, z wyłączeniem osób duchownych będących podatnikami podatku dochodowego od osób fizycznych lub zryczałtowanego podatku dochodowego od przychodów osób duchownych, są finansowane z Funduszu Kościelnego". Natomiast na opłacenie składek Fundusz Kościelny otrzymuje dotację z budżetu państwa.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych dokonuje zgłoszenia do ubezpieczenia zdrowotnego tych osób bez rozgraniczenia źródła, z jakiego finansowana jest składka, tj. czy jest finansowana przez osobę duchowną będącą podatnikiem podatku dochodowego z własnych środków, czy też z Funduszu Kościelnego (z budżetu państwa). Z tego też względu nie jest możliwe wskazanie, jaka część z wartości składek osób duchownych została sfinansowana z budżetu.

Ministerialne zestawienie nie uwzględnia ewentualnych składek opłacanych z budżetu państwa za aplikantów Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury, którzy są zgłaszani do ubezpieczenia zdrowotnego z tym samym tytułem co prokuratorzy i ławnicy sądowi opłacający składkę z własnych dochodów.

Wartość składek opłacanych z budżetu państwa za aplikantów Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury stanowi niewielki udział składek tej grupy ubezpieczonych.

Składka przekazywana za pośrednictwem KRUS

W przypadku osób, za które składka przekazywana jest za pośrednictwem KRUS (rolników, domowników rolników, którzy prowadzą działalność w zakresie działów specjalnych i dodatkowo w gospodarstwie rolnym, z wyłączeniem rolników prowadzących działalność wyłącznie w zakresie działów specjalnych i ich domowników oraz rolników prowadzących działalność w zakresie działów specjalnych i dodatkowo w gospodarstwie rolnym) Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego przekazuje do NFZ miesięcznie 155 167 tys. zł.

Kwota przekazywana NFZ w danym miesiącu obejmuje składki na ubezpieczenie zdrowotne pobrane od rolników w poprzednim miesiącu wraz z pobranymi odsetkami.

Wartość przychodów zrealizowanych z tego tytułu w 2024 r. wyniosła 1,82 mld zł, natomiast w okresie I-IX.2025 r. z ww. tytułu wynosi blisko 1,4 mld zł.

Milion osób, za które nie jest opłacana składka zdrowotna

Liczba osób za które nie jest opłacana składka zdrowotna, wynosi średnio miesięcznie blisko 993 tys. w 2024 r. oraz ponad 1 mln osób według danych za okres I-IX 2025 r.

Osoby ubezpieczone, za które nie jest opłacana składka zdrowotna:

154,5 mld zł składek zdrowotnych z ZUS, 4,2 mld zł z KRUS

Największą część przychodów NFZ ze składek na ubezpieczenie zdrowotne, stanowią składki ZUS - w 2024 r.(zgodnie ze sprawozdaniem z wykonania planu finansowego NFZ) przychody NFZ z tytułu składek zdrowotnych z ZUS stanowiły 97,3 proc. przychodów ze składek, tj. 154,5 mld zł, natomiast przychody z KRUS wyniosły 4,2 mld zł.

Największe wartości przychodów ze składek ZUS stanowią składki pracowników podlegających ubezpieczeniom społecznym i ubezpieczeniu zdrowotnemu - ok. 80 mld zł, co stanowi blisko 52 proc. przychodów ze składek ZUS do NFZ za 2024 r.

Udziały poszczególnych grup w przychodach ze składek na ubezpieczenie zdrowotne w 2024 r.:

Ministerstwo wyjaśnia, że spośród grup ubezpieczonych opłacających składki zdrowotne ZUS, najliczniejszą stanowią:

pracownicy podlegający ubezpieczeniom społecznym i ubezpieczeniu zdrowotnemu (średniomiesięcznie ponad 11,4 mln osób),
osoby wykonujące umowę agencyjną,
umowę zlecenie
lub umowę o świadczenie usług (blisko 2,22 mln osób)
oraz osoby prowadzące pozarolniczą działalność gospodarczą na podstawie przepisów o działalności gospodarczej lub innych przepisów szczególnych, niemające ustalonego prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy, dla których podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne stanowi zadeklarowana kwota nie niższa niż 60 proc. kwoty przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia,
osoby prowadzące niepubliczną bądź publiczną szkołę, placówkę lub ich zespół, na podstawie przepisów o systemie oświaty
oraz osoby prowadzące pozarolniczą działalność w zakresie wolnego zawodu (ponad 1,6 mln osób).

Zgodnie z danymi za okres I-IX 2025 r., średniomiesięczne wartości w tym zakresie są zbliżone (odpowiednio 11,37 mln, 2,28 mln i 1,69 mln osób).