Doda zmieni prawo w Polsce? Do Sejmu wpłynął projekt ustawy o zmianie Kodeksu karnego

Europejski Trybunał Praw Człowieka wymusił zmiany

W wykazie prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów znalazł się projekt ustawy o zmianie Kodeksu karnego. Wynika on bezpośrednio z wyroku Europejskiego Trybunału Praw Człowieka (ETPC) z 15 września 2022 r. w sprawie Doroty "Dody" Rabczewskiej przeciwko Polsce. Trybunał wskazał, że Polska naruszyła prawo do swobodnego wyrażania opinii (art. 10 Konwencji o ochronie praw człowieka), nakładając zbyt surowe sankcje – w tym więzienie – za przestępstwo obrazy uczuć religijnych.

Uzasadnienie projektu ustawy

Kara pozbawienia wolności była - zdaniem ETPC - nieproporcjonalna do czynu. Ministerstwo Sprawiedliwości projekt argumentuje tym, że „skoro trybunał orzekł, że nawet wysoka kara grzywny może być nieproporcjonalna do czynu zabronionego uregulowanego w art. 196 k.k., to tym bardziej za nieproporcjonalne może być uznana kara pozbawienia wolności do lat 2, a więc kara o charakterze izolacyjnym”.

Co miałoby się zmienić w Kodeksie karnym?

Projekt nowelizacji Kodeksu karnego nie likwiduje więc przestępstwa obrazy uczuć religijnych, ale zmienia sposób karania za ten czyn. Według propozycji, art. 196 k.k. miałby brzmieć:

„kto obraża uczucia religijne innych osób, znieważając publicznie przedmiot czci religijnej lub miejsce przeznaczone do publicznego wykonywania obrzędów religijnych, podlega grzywnie albo karze ograniczenia wolności”.

Zmiana w praktyce

• Likwidacja kary pozbawienia wolności za obrazę uczuć religijnych – pozostają tylko grzywna i kara ograniczenia wolności.
• Zakaz tymczasowego aresztowania w takich sprawach – podejrzani nie będą mogli trafić do więzienia.
• Wskazówka dla sądów i organów ścigania, by stosować kary proporcjonalne i adekwatne do czynu, bez naruszania wolności słowa.

Co oznacza zmiana Kodeksu karnego dla Polaków?

• Więcej wolności – ryzyko więzienia za kontrowersyjny wpis czy utwór znacznie maleje.
• Większa proporcjonalność kar – sądy będą mogły orzekać kary dopasowane do wagi przewinienia.
• Koniec instrumentalnego wykorzystywania art. 196 Kodeksu karnego – brak kary pozbawienia wolności wyeliminuje możliwość używania przepisu do represji wobec osób publicznych.

Kiedy zmiany mogą wejść w życie?

Projekt przewiduje, że ustawa zacznie obowiązywać 14 dni po ogłoszeniu. Na ten moment propozycja zmian trafiła do opiniowania.

Justyna Klupa Z wykształcenia prawniczka, z zamiłowania redaktorka. Zaczynała w „Pulsie Biznesu”, a dziś współtworzy redakcję serwisu GazetaPrawna.pl, gdzie pisze głównie o prawie, społeczeństwie i biznesie. Lubi opowiadać o ludziach stojących za sukcesem firm i o tym, jak pasja spotyka się z profesjonalizmem. Z zainteresowaniem śledzi rozwój polskich marek modowych oraz to, jak prawo i gospodarka wpływają na branże kreatywne. Fanka dobrej kawy i pudelków. W wolnym czasie podróżuje, słucha muzyki i sięga po reportaże.

Dalszy ciąg materiału pod wideo