Dla mózgu nie ma nic gorszego. Duet, przez który będziesz cierpieć

1 dzień temu 10

Kofeina błyskawicznie zwiększa czujność i skupienie.
Mózg reaguje na kawę szybciej niż na wiele innych stymulantów.
Poprawia czas reakcji, ale nie zawsze pamięć.
Może pogarszać sen, nawet kilka godzin po wypiciu.

Jak kawa wpływa na pracę mózgu?

Kawa i sen są ze sobą ściśle powiązane. Kofeina pobudza mózg i pomaga zachować czujność, dlatego wiele osób pije kawę na pobudzenie. Jak informuje "Newsweek", badania przeprowadzone w Szwajcarii i Niemczech wykazały, że regularne picie kawy może przynieść odwrotny skutek, niż byśmy chcieli. Okazuje się, że jedna noc, podczas której prześpimy zbyt mało, sprawia, że zmniejsza się objętość istoty szarej w mózgu, która wpływa na pamięć i świadome myślenie.

- Postawiliśmy hipotezę, że istota szara zostanie zredukowana po przewlekłym ograniczeniu snu, podczas gdy jednoczesne spożycie kofeiny może zaostrzyć redukcję istoty szarej wywołaną przewlekłym ograniczeniem snu – przekonują autorzy.

Badanie wykazało, że codzienne picie kawy zmniejsza objętość istoty szarej w mózgu, a także w regionach odpowiedzialnych za pamięć długoterminową.

Brak snu i kawa prowadzą do zmian w mózgu

Badacze postanowili przeprowadzić dogłębną analizę, do której zaangażowali 36 osób w wieku około 29 lat. Eksperyment trwał 9 dni. Pierwszy przeznaczono na adaptację, dwa były dniami bazowymi, a następne pięć dni uczestnicy mogli spać tylko 5 godzin. 19 uczestników otrzymywało w tym czasie 300 mg kofeiny (3 filiżanki kawy), a 17 osób piło trzy filiżanki kawy bezkofeinowej. Ostatni dzień przeznaczono na regenerację.

- Badanie to ujawniło odwracalną plastyczność korową w istocie szarej czołowej, skroniowo-potylicznej i wzgórzowej w odpowiedzi na przewlekłe ograniczenie snu. Ta plastyczna odpowiedź może jednak zostać stłumiona lub odwrócona przez jednoczesne spożycie kofeiny - przekonują autorzy.

U osób pijących kawę bezkofeinową przewlekłe ograniczenie snu wiązało się ze wzrostem objętości istoty szarej w określonych obszarach mózgu. Naukowcy interpretują to jako adaptacyjną reakcję mózgu, próbę kompensowania negatywnych skutków niedoboru snu.

W grupie spożywającej kofeinę zaobserwowano zmniejszenie istoty szarej w tych samych regionach. Sugeruje to, że kofeina może blokować lub odwracać procesy plastyczności mózgu, które normalnie pomagają radzić sobie z chronicznym zmęczeniem.

To sen, a nie kawa, jest kluczowy dla zdrowia mózgu

Wnioski są jednoznaczne. Choć kofeina poprawia czujność i subiektywne samopoczucie, badanie wskazuje, że nie zapobiega neurobiologicznym skutkom niedoboru snu, a wręcz może je pogłębiać na poziomie strukturalnym.

Wyniki podkreślają, że kawy nie da się traktować jako zamiennika snu. Regularne "ratowanie się" kofeiną przy chronicznym niewyspaniu może mieć negatywne konsekwencje dla mózgu, nawet jeśli krótkoterminowo poprawia funkcjonowanie.