Co czeka Polskę w 2026 r.? Analityk ostrzega przed "ścieżką grecką"

W ubiegłym tygodniu Senat zatwierdził umowę budżetową na 2026 r. Zgodnie z nią państwo ma wydać 918,9 mld zł, a deficyt nie powinien przekroczyć 271,7 mld zł. Dochody zaplanowano na poziomie 647,2 mld zł. Teraz poprawkami izby niższej zajmie się Sejm, a uchwalona ustawa trafi następnie na biurko prezydenta. Rząd określa projekt jako budżet "ambitnej i bezpiecznej Polski", natomiast opozycja alarmuje, wskazując na rekordowy deficyt, zbyt niskie — jej zdaniem — nakłady na ochronę zdrowia w przyszłorocznych wydatkach państwa oraz rosnące zadłużenie kraju. A jak stan finansów publicznych i gospodarki ocenia ekspert?

Analityk ocenia stan polskiej gospodarki. "Był to rok pomyślny"

— To był oczywiście rok pomyślny dla polskiej gospodarki — ocenia Piotr Kuczyński w rozmowie z "Faktem". Jak wskazuje, z danych cząstkowych wynika, że wzrost PKB wyniesie około 3,4–3,5 proc., w zależności od metodologii. — To wynik plasujący nas w ścisłej czołówce Unii Europejskiej, być może nawet na pierwszym miejscu, więc trudno mówić, że było źle — dodaje.

Zdaniem analityka również sytuacja płacowa wyglądała korzystnie. — Ostatnie dane pokazują wzrost wynagrodzeń rzędu 7 proc. rok do roku, co po uwzględnieniu inflacji daje około 4,4 proc. realnie — wylicza Kuczyński. Zwraca przy tym uwagę, że stopa bezrobocia na poziomie 5,5–5,6 proc. jest w części efektem zmian w zasadach rejestracji. — Dziś można rejestrować się także w miejscu pracy, a nie wyłącznie zamieszkania, co sztucznie podbiło ten wskaźnik — zaznacza. — Inflacja na poziomie 2,5 proc. to z kolei bardzo dobry wynik — dodaje.

Zobacz też: Oto efekt uboczny decyzji banku centralnego. Chodzi o raty pożyczek świątecznych

Co z deficytem i długiem publicznym? "To budzi uzasadniony niepokój"

Jednocześnie Piotr Kuczyński nie bagatelizuje słabszych stron obrazu gospodarki. — Problemem pozostają deficyt i dług publiczny — są one znaczące i to budzi uzasadniony niepokój, zwłaszcza w dłuższym horyzoncie — podkreśla. Jak jednak zaznacza, w perspektywie najbliższego roku czy dwóch nie widzi bezpośredniego zagrożenia. — Eurostat prognozuje zadłużenie na poziomie 66–70 proc. PKB, podczas gdy według krajowej metodologii będzie to 52–53 proc., czyli poniżej konstytucyjnego limitu 60 proc. — wyjaśnia. — Dla porównania średnie zadłużenie w UE wynosi około 80 proc. PKB, więc o dramacie nie ma mowy — dodaje.

Ekspert zwraca też uwagę na sytuację na rynku długu. — Popyt na polskie obligacje jest dziś bardzo silny — mówi Kuczyński. Jak zauważa, rentowność dziesięcioletnich papierów na poziomie około 5,16 proc., w połączeniu z umacniającym się złotym, czyni je wyjątkowo atrakcyjnymi dla inwestorów. — Nie jestem z natury przesadnym optymistą, ale dziś wszystko wygląda naprawdę dobrze — przyznaje.

Czytaj również: Tak Polska może przegonić Niemcy. Ekonomista pokazał, jak to się stanie

Scenariusz grecki? "Nie twierdzę, że go powtórzymy. W dalszej perspektywie nie dam gwarancji"

Jednocześnie ostrzega, że problemy fiskalne będą narastać w dłuższym okresie. — Zagrożenie związane z deficytem i zadłużeniem będzie rosło z każdym kolejnym rokiem — uważa Kuczyński. — Nie oznacza to jednak, że kryzys nastąpi za rok czy dwa — zaznacza, wskazując raczej na perspektywę dalszą niż 2025–2026. W jego ocenie Polska zmierza natomiast ścieżką podobną do greckiej. — Grecja zaczynała w 1975 r. z długiem na poziomie 25 proc. PKB, a po 25 latach miała już około 100 proc. PKB. Kryzys uderzył dopiero po niemal 30 latach — przypomina.

— Nie twierdzę, że Polska powtórzy ten scenariusz w najbliższych latach — w 2026 r. na pewno nie — zastrzega Kuczyński. — Ale w dalszej perspektywie nie mogę dać takiej gwarancji — dodaje. Jego zdaniem największym ryzykiem byłby powrót globalnych obaw o zadłużenie państw. — Widzieliśmy to już we wrześniu, gdy rentowności amerykańskich obligacji 30-letnich przekroczyły 5 proc. — przypomina. — Później sytuacja się uspokoiła, ale moim zdaniem ten temat wróci — ocenia.

Kuczyński zwraca uwagę, że rynki w takich momentach szukają słabszych ogniw. — Podczas kryzysu zadłużeniowego w strefie euro Hiszpania miała umiarkowany dług, ale bardzo wysokie deficyty — i to wystarczyło, by inwestorzy się wystraszyli — przypomina.

Czytaj także: 500 plus się nie udało? Bartosz Marczuk: nie wszystko się sprawdziło

Rating Polski — ekspert uspokaja

Czym jest rating? To nic innego, jak ocena wiarygodności kredytowej państwa, czyli informacja dla inwestorów, jak duże jest ryzyko, że dany kraj nie będzie w stanie spłacać swoich zobowiązań finansowych.

Jeśli chodzi o rating Polski, ekspert pozostaje spokojny. — Nie spodziewam się jego obniżenia — mówi. Jak podkreśla, agencje ratingowe — S&P, Fitch i Moody’s — znały projekt budżetu i obecne dane. — Dopóki nie dojdzie do dramatycznych zmian, rating nie powinien ucierpieć — uważa. Nawet niepodpisanie jednej z ustaw, która miała przynieść około 0,15 proc. PKB dochodów, czyli ok. 6 mld zł, nie zmienia istotnie obrazu deficytu i długu.

— Jeśli uda się utrzymać przyszłoroczny budżet w ryzach, rating pozostanie bez zmian — podsumowuje Piotr Kuczyński.

Czytaj więcej: Prezydent zawetował ustawę o fundacjach rodzinnych. Korzystają z nich posłowie Konfederacji

/3

- / 123RF

Według Piotra Kuczyńskiego rok 2025 był dla polskiej gospodarki udany pod względem wzrostu PKB, niskiej inflacji i sytuacji na rynku pracy.

/3

Jakub Kamiński / PAP

Ekspert ostrzega jednak, że wysoki deficyt i rosnący dług publiczny mogą stać się problemem w dłuższej perspektywie.