Bezpieczeństwo lekowe w Krajowym Planie Transformacji: cele są, pieniędzy brak

5 godziny temu 5

Bezpieczeństwo lekowe jest jednym z filarów działań horyzontalnych w Krajowym Planie Transformacji na lata 2027-2031
Odejście od nadmiernej zależności, od importu substancji czynnych i leków gotowych, ma znaczenie nie tylko zdrowotne, ale też geopolityczne
Problem w tym, że planowane wsparcie dla krajowej produkcji leków ma charakter systemowy, ale bez wsparcia finansowego
Ewentualnym kosztem będzie wzrost dopłat NFZ w przypadku objęcia refundacją tzw. polskich leków

Wsparcie dla krajowej produkcji leków

Ogłoszony pod koniec 2025 roku Krajowy Plan Transformacji na okres od 1 stycznia 2027 roku do 31 grudnia 2031 roku zawiera m.in. działania horyzontalne, rekomendowane w odpowiedzi na dynamicznie zmieniającą się sytuację zarówno w kraju, jak i na świecie, w szczególności w kontekście potencjalnych pandemii, postępu technologicznego oraz wyzwań geopolitycznych.

Istotnym elementem zaplanowanych działań są rozwiązania dotyczące obszaru biomedycznego i lekowego. Z jednej strony położono nacisk na rozwój krajowych programów dotyczących badań klinicznych, rozwoju sektora biomedycznego oraz badań epidemiologicznych, z drugiej na wzmocnienie bezpieczeństwa lekowego państwa poprzez zmniejszenie zależności od importowanych leków i zwiększenie krajowej produkcji API. Jest to kluczowe dla suwerenności farmaceutycznej i budowy odporności systemu ochrony zdrowia.

W działaniu 2.13.8.1 mowa jest o wzmocnieniu bezpieczeństwa lekowego, polegającego na rozwoju produkcji API oraz produktów leczniczych w RP, w szczególności zawierających substancje znajdujące się na Krajowej Liście Leków Krytycznych (KLLK) oraz wsparcie w pozyskiwaniu środków dla produkcji API i leków w RP.

Efektem tych działań ma być:

wpisanie kolejnych substancji z KLLK na Unijną Listę Leków Krytycznych co umożliwi pozyskiwanie wsparcia przez przedsiębiorców (obecnie 61 proc., oczekiwany wzrost do 70 procent);
koordynacja projektów i wsparcie przedsiębiorców w procesie pozyskiwania środków na rozwój API i produkcji leków, zaś do rozliczenia efektów będzie brana pod uwagę liczba projektów, z których przedsiębiorcy pozyskują wsparcie;
zwiększenie produkcji API lub leków gotowych na terytorium RP (rejestracja nowych miejsc wytwarzania API lub produktów leczniczych na terytorium kraju);
zwiększenie liczby produktów objętych refundacją spełniających kryteria tzw. polskich leków (wytwarzanych w Polsce leków gotowych lub substancji czynnych).

Plan jednak nie wskazuje, ile realizacja tych celów będzie kosztowała. Zaznaczono jedynie, że brak jest możliwości oszacowania skutków finansowych na obecnym etapie prac, a ewentualnym kosztem będzie wzrost dopłat NFZ w przypadku objęcia refundacją tzw. polskich leków.

Wsparcie badań klinicznych i usług e-zdrowia

Z kolei w działaniu 2.13.8.10 w zakresie zwiększenia potencjału obszaru B+R w RP planowana jest analiza potrzeb sektora biomedycznego, określenie kluczowych kierunków rozwoju sektora w RP, zwiększenie alokacji na rozwój sektora B+R w obszarze rozwoju produktów leczniczych, wyrobów medycznych, usług e-zdrowia oraz wypracowanie nowego, efektywnego modelu zarządzania innowacjami.

W efekcie ma nastąpić aktualizacja i rewizja Programu Rozwoju Sektora Biotechnologicznego, wsparcie badawczo-rozwojowe oraz wzmocnienie sektora biomedycznego.

Podmiot odpowiedzialny za wdrożenie tego działania to Agencja Badań Medycznych (ABM).

Szacowane koszty działań obejmują finansowanie Centrów Wsparcia Badań Klinicznych (CWBK) w wysokości 203 mln zł i Regionalnych Centrów Medycyny Cyfrowej (RCMC). Tu planowane wydatki to 551 mln zł.