7 godzin na dobę. Oto plan poprawy dzietności w Polsce

• Autorzy petycji skierowanej do Sejmu podkreślają, że dzietność w Polsce spadła do rekordowego poziomu - w 2024 roku wskaźnik dzietności wyniósł zaledwie 1,099
• Zdaniem petytorów rodzice dzieci do 13. roku życia powinni pracować 7 godzin na dobę i przeciętnie 35 godzin w pięciodniowym tygodniu pracy
• Jednocześnie chcą przyznania dodatkowych 3 dni urlopu wypoczynkowego na każde dziecko (ale nie więcej niż 9 dni w roku)
• Postulują także wprowadzenie systemu wsparcia dla tworzenia i prowadzenia przyzakładowych żłobków i przedszkoli

Ważne przywileje dla niektórych pracowników

Jeszcze w lipcu do Sejmu złożono petycję w sprawie zwiększenia praw pracowniczych kobiet w ciąży i rodziców dzieci w celu poprawy sytuacji demograficznej.

- Dzietność w Polsce spadła do rekordowego poziomu. Według Głównego Urzędu Statystycznego, w 2024 roku wskaźnik dzietności wyniósł zaledwie 1,099, co oznacza, że przeciętna kobieta w wieku rozrodczym (15-49 lat) urodziła średnio nieco ponad jedno dziecko. To najniższy wynik w historii III RP i jeden z najgorszych w Unii Europejskiej. Tymczasem dla zapewnienia zastępowalności pokoleń niezbędny jest wskaźnik na poziomie 2,1 (bez migracji) – wyliczyli autorzy petycji.

Ponadto wymienili również przyczyny takiego stanu:

• według danych BGK oraz Fundacji Batorego – aż 32 proc. młodych dorosłych wskazuje złe warunki mieszkaniowe jako jedną z głównych przeszkód w decyzji o dziecku;
• z sondażu OKO.press z 2023 roku wynika, że ponad połowa kobiet w wieku rozrodczym obawia się komplikacji zdrowotnych związanych z ciążą, porodem lub chorobą dziecka;
• badania GUS oraz CBOS pokazują, że 22 proc. kobiet nie decyduje się na dziecko, ponieważ obawia się, że nie poradzi sobie z pogodzeniem pracy zawodowej z opieką nad dzieckiem;
• dodatkowe 13 proc. respondentek wyraża lęk przed utratą pracy po ciąży lub podczas urlopu macierzyńskiego;
• według wspomnianych badań BGK oraz raportów Fundacji Batorego, 31 proc. młodych dorosłych deklaruje, że ich sytuacja zawodowa jest zbyt niestabilna, aby myśleć o rodzinie.

- Jednocześnie w przestrzeni publicznej od dłuższego czasu toczą się rozmowy dotyczące, czy to zmniejszenia podstawowego wymiaru czasu pracy poprzez wprowadzenie 35-godzinnego, czy też 4-dniowego tygodnia pracy, czy to konieczności zwiększenia wymiaru urlopu wypoczynkowego w związku z faktem, że według danych Eurostatu Polacy przepracowali w 2022 roku przeciętnie 41,3 godzin tygodniowo, co stawia nas w czołówce państw Unii Europejskiej – napisali autorzy petycji.

Dlatego też petytorzy stoją na stanowisku, że „należy powiązać postulaty dotyczące zmian w systemie pracy ze zmianami dotyczącymi ułatwień zawodowych dla rodziców dzieci oraz ochroną kobiet w ciąży”.

Kluczowy plan dla rodziców i ciężarnych

Autorzy petycji wymienili również konkretne postulaty, które według nich powinny być wprowadzone:

• w art. 11 w katalogu otwartym zakazu dyskryminacji, dodać wprost dyskryminację ze względu na „posiadanie dzieci”;
• dodać w art. 129 §1a  brzmieniu: „Czas pracy rodziców dzieci do ukończenia 13. roku życia nie może przekraczać 7 godzin na dobę i przeciętnie 35 godzin w przeciętnie pięciodniowym tygodniu pracy w przyjętym okresie rozliczeniowym nieprzekraczającym 4 miesięcy, z zastrzeżeniem art. 135-138, 143 i 144”;
• dodanie do art. 154 §1a w brzmieniu: „Każdemu z rodziców lub opiekunów dziecka do ukończenia przez nie 13. roku życia przysługują dodatkowe 3 dni urlopu wypoczynkowego na każde dziecko, jednak nie więcej niż 9 dni w roku” oraz §1b w brzmieniu: „Koszty urlopu, o którym mowa w par. 1a rekompensuje się pracodawcy na jego wniosek z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Minister właściwy do spraw pracy określi, w drodze rozporządzenia, wysokość rekompensaty oraz szczegółową treść wniosku i procedurę jego rozpatrywania”;
• w art. 177 §1 zdanie „do dnia zakończenia tego urlopu pracodawca nie może:” zastąpić zdaniem „w ciągu trzech miesięcy od zakończenia tego urlopu pracodawca nie może:”;
• w art. 177 §3 dotychczasowe brzmienie zastąpić brzmieniem: „Umowa o pracę zawarta na czas określony albo na okres próbny przekraczający jeden miesiąc, która uległaby rozwiązaniu po upływie trzeciego miesiąca ciąży, ulega przedłużeniu do trzech miesięcy od dnia zakończenia urlopu, o którym mowa w § 1”.

Ponadto autorzy chcą „wprowadzenia systemu wsparcia dla tworzenia i prowadzenia przyzakładowych żłobków i przedszkoli, jako dodatkowego wsparcia aktywacji zawodowej rodziców dzieci oraz łączenia życia zawodowego z życiem rodzinnym”.

Petycja została skierowana do rozpatrzenia przez sejmową Komisję do Spraw Petycji.

Materiał chroniony prawem autorskim - zasady przedruków określa regulamin.